Hartelijk welkom bij Jessica's GlassArt

Brandschilderen

 

Brandschilderen werd uitgevonden omdat vroeger heel veel mensen analfabeet waren. De bijbel lezen was lastig. Daarom begon men met het schilderen van  de bijbelse taferelen op de ramen. Zo konden de mensen een beeld vormen bij de verhalen.  Brandschilderen is een eeuwenoude techniek om op glas te tekenen. In de Middeleeuwen werd het al gebruikt, met als belangrijkste toepassing het versieren van kerkramen. Vaak wordt het gecombineerd met glas-in-lood. Met behulp van een borstel wordt een mengsel van azijn, gom en pigmenten op het glas aangebracht, waarna de pigmenten in een oven op hoge temperatuur in het glas worden gebrand. Als eerste wordt de contourlijn aangebracht en gebrand, daarna de schaduwen en als laatste de kleuren.

De oudste bewaard gebleven gebrandschilderde kerkramen zijn te zien in Augsburg (Duitsland), zij dateren van circa 1050. In de vroege middeleeuwen bereikte de glazenierskunst een hoogtepunt in Frankrijk, zoals te zien is in de kathedraal van Chartres. Hiervan ging een belangrijke invloed uit naar andere Europese landen.

Het Nederlandse bezit aan middeleeuws gebrandschilderd glas is ten opzichte van andere Europese landen zeer beperkt. In de loop van de zestiende eeuw werden veel kostbare kerkramen vernield tijdens oorlogen en godsdiensttwisten en werd de belangstelling voor de glasschilderkunst steeds minder. Aan het eind van de achttiende eeuw waren er bijna geen glazeniers meer te vinden. Het toenemend gebruik van emailverf was mede oorzaak van het kwaliteitsverlies bij het vervaardigen van glasramen. Hoewel de glasschilder nu in staat was, zonder daarbij van loodstrips gebruik te maken, gedetailleerdere voorstellingen op het glas te schilderen, gaf de emailverf een veel minder intensief kleureffect. Het had bovendien het nadeel dat het snel afbladerde. Beschadigde kerkramen werden dichtgemaakt met gewoon vensterglas en bijgeschilderd met olieverf. Er resten nog slechts enkele kerken met glas uit de zestiende en verder een redelijk aantal uit de zeventiende en achttiende eeuw. Maar die laten een vervallend ambacht zien.

In de negentiende eeuw ontstond er een nieuwe belangstelling voor oude ambachten, waaronder ook dat van glasschilder. De hieruit voortkomende stromingen, zoals de art nouveau en de neogotiek, manifesteerden zich niet alleen in kerkglazen, maar ook in de decoratie van wereldlijke gebouwen. Na een inzinking in de eerste helft van de twintigste eeuw was er na de Tweede Wereldoorlog weer sprake van een nieuwe bloei 

Bij het Brandschilderen wordt over het algemeen gebruik gemaakt van droge verfstoffen. Om de droge verfstoffen tot een goed verwerkbare Brandschilderverf te maken, moet de droge verfstof worden vermengd met een Verfmedium en zorgvuldig worden gemalen (fijn gewreven).Het Verfmedium bestaat meestal uit een mengsel van water (bij voorkeur gedemineraliseerd (ontkalkt), Spiritus en Arabische Gom. In plaats van de componenten Water en Arabische Gom wordt ook wel een kant en klaar Watervriendelijk medium gebruikt. In de praktijk worden echter diverse recepten toegepast.In de Brandschildertechniek wordt gebruik gemaakt van Contour, Grisaille en Emaille verven. 

Hieronder vind u een voorbeeld van de Medium mengverhoudingen van deze drie verschillende verven.   

Mengverhouding voor contour / lijnen:
5 delen spiritus
15 delen water
2 delen medium

Mengverhouding voor grisaille / schaduw
15 delen spiritus
5 delen water
1 delen medium in kleuren

Mengverhouding voor in kleuren
10 delen spiritus
10 delen water
1 delen medium